Het Wetenschappelijk Bureau NSC organiseert op 23 september 206 een symposium over bestaanszekerheid, een van de centrale thema’s van Nieuw Sociaal Contract. Tijdens deze bijeenkomst zullen meerdere nieuwe onderzoeken worden gepresenteerd die ingaan op actuele, maar onderbelichte, maatschappelijke vraagstukken en de positie van mensen en groepen wier bestaanszekerheid onder druk staat.
Het symposium bestaat uit presentaties van de onderzoeksresultaten, een inhoudelijke toelichting door de onderzoekers en een gesprek met het publiek. Het volledige programma en de voltallige sprekerslijst wordt spoedig bekendgemaakt. De sprekers zijn onder andere:
Wilma van den Heuvel over de bestaanszekerheid van ouderen
Wilma van den Heuvel, pensioenadviseur en bestuurslid van het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS, spreekt over de toenemende druk op de bestaanszekerheid van AOW-gerechtigden. Fiscale maatregelen, stijgende zorgkosten en ontwikkelingen rond AOW en pensioen stapelen zich op en raken het besteedbaar inkomen van ouderen vaak meer dan evenredig. Nieuwe maatregelen dreigen die druk verder te vergroten.
Van den Heuvel stelt daarom de vraag hoe eerlijk de lasten nog worden verdeeld tussen ouderen en werkenden. Achter de cijfers gaat immers een groep van zo’n 3,5 miljoen Nederlanders schuil: betrokken vaders en moeders, opa’s en oma’s, vrijwilligers, mantelzorgers en mensen die nog werken of ondernemen. Mensen die tijdens hun werkzame leven premies en belastingen hebben betaald.
Zijn ouderen een kostenpost voor de samenleving, of juist een belangrijke maatschappelijke kracht? Van den Heuvel daagt ons uit om die vraag opnieuw te stellen.
Jacques de Wit over de verborgen logica achter sociale ongelijkheid
Waarom lukt het Nederland maar niet om effectief beleid te voeren rond bestaanszekerheid, armoedebestrijding en sociale zekerheid? Jacques de Wit zoekt het antwoord in de grotere patronen en morele overtuigingen die onze samenleving en instituties sturen.
In zijn boek Meritocratisch terrorisme laat De Wit zien hoe de meritocratie is uitgegroeid tot een morele orde waarin succes wordt gezien als bewijs van verdienste en falen als persoonlijke verantwoordelijkheid. Die manier van denken legitimeert sociale ongelijkheid en werkt door in bestuur, beleid en instituties.
Tijdens het symposium plaatst De Wit de Nederlandse problemen rond bestaanszekerheid daarmee in een bredere context. Zijn analyse helpt te begrijpen waarom we steeds opnieuw tegen dezelfde problemen aanlopen, ondanks alle goede bedoelingen en beleidsmaatregelen.
Jacques de Wit is auteur en heeft een academische achtergrond in filosofie en geschiedenis. In 2026 was hij kandidaat-gemeenteraadslid voor Nieuw Sociaal Contract in Zoetermeer.
Sam Chauthie en Paula Bouwer over de gevolgen van het toeslagenschandaal
Het toeslagenschandaal is nog niet voorbij. Nog wekelijks zijn er nieuwe openbaarmakingen over hoe de belastingdienst burgers en ondernemers valselijk beschuldigde van fraude en zo levens heeft geruïneerd. Tijdens het symposium geven we het woord aan twee slachtoffers van het toeslagenschandaal: Sam Chauthie en Paula Bouwer. We bespreken met hen de lange termijn gevolgen van fouten van de overheid in de levens van mensen, staan stil bij hoe het toeslagenschandaal nog steeds niet is opgelost en vragen ons af hoe de overheid dit soort fouten in de toekomst kan voorkomen.
Lionel Martijn over de positie van Caribische Nederlanders
Caribische Nederlanders die vanuit de eilanden naar Nederland verhuizen zijn staatsburgers van het Koninkrijk der Nederlanden, maar zij ondervinden regelmatig problemen om volwaardig mee te doen. Stichting Ocan ondersteunt hen sinds 1985 via verscheidene projecten waarbij informatie en advies wordt gegeven over inkomenszaken, registraties en de algemene werkwijzen van Nederlandse instituties.
Een kernprobleem in de integratie van Caribische Nederlanders is het ontbreken van duidelijke beleidsverantwoordelijkheid. Op nationaal niveau bestaat geen integraal kader voor hun ontvangst en begeleiding. Gemeenten vullen dit vacuüm ieder op hun eigen manier in, wat leidt tot grote verschillen in ondersteuning. “Er is geen nationaal beleid voor de integratie van Caribische Nederlanders,” stelt directeur Lionel Martijn. “Gemeenten doen maar wat — of niets.”
Peter Bracht over de mogelijkheden van gehandicapten
Peter Bracht kreeg in 2017 op zijn 42ste een herseninfarct, waardoor zijn leven en dat van zijn gezin een dramatische wending nam. Hij overleefde het en krabbelde langzaam weer op, waarbij ook zijn gezin langzaamaan zijn draai weer vond. Als vader, ervaringsdeskundige, basketbaltrainer en arbeidsongeschikte dierenarts geeft hij een beeld van de uitdagingen die hij heeft overwonnen en hoe arbeidsongeschikten hun huisdieren kunnen blijven verzorgen wanneer de mogelijkheden en middelen afnemen.