Nederland verandert ingrijpend. Gezinnen worden kleiner, steeds meer mensen leven alleen en sociale verbanden zijn minder vanzelfsprekend. Tegelijkertijd verandert de samenstelling van onze bevolking door vergrijzing en migratie. Deze ontwikkelingen raken niet alleen aan demografie, maar aan de manier waarop we wonen, werken, voor elkaar zorgen en samenleven. Wat betekent dit voor de bestaanszekerheid van Nederlanders en voor de samenleving waarin onze kinderen opgroeien?
Tijdens het jaarsymposium van het Wetenschappelijk Bureau NSC gaan we hierover in gesprek met denkers en doeners uit binnen- en buitenland. We onderzoeken hoe we kunnen omgaan met de maatschappelijke veranderingen die op ons afkomen en hoe we kunnen bouwen aan een samenleving met sterke gemeenschappen, goed bestuur en bestaanszekerheid voor iedereen.
Na het ochtendprogramma met toonaangevende sprekers op het gebied van demografie, gezinsvorming en maatschappelijke kwesties zoals Jan Latten en Cocky Drost, blikken we in de middag vooruit op de toekomst van ons pensioen- en sociale zekerheidsstelsels en zetten we streektaal-, cultuur en muziek centraal. Daarnaast geven we Jong Sociaal Contract de ruimte voor een verslag van hun reis naar Oekraïne en de ervaringen die zij daar hebben opgedaan. We sluiten af met een positieve visie voor de toekomst van Nederland.
Mis deze unieke dag niet en meld je snel aan, de plaatsen zijn beperkt!
Eerste spreker jaarsymposium WB-NSC: Jan Latten
Als hoofddemograaf bij het Centraal Bureau voor Statistiek en emeritus hoogleraar sociale demografie aan de UvA heeft Jan Latten zich vele jaren bezig gehouden met het doorgronden van maatschappelijke veranderingen op basis van statistische feiten. Deze kennis neemt hij tegenwoordig mee als publicist en duider van sociale en demografische trends.
In zijn keynote speech op het jaarsymposium zal hij ingaan op de vraag hoe Nederland er in de toekomst uit zal zien als we nu niet reageren op zaken zoals krimpende families , eenzaamheid, individualisering en migratie. Veranderingen in de samenstelling van de bevolking zijn namelijk meer dan wat cijfertjes in een Excel-bestand in Den Haag, ze bepalen in wat voor samenleving we leven en onze kinderen zullen opgroeien.
Tweede spreker jaarsymposium WB-NSC: Cocky Drost
Relatietherapeut Cocky Drost weet als geen ander dat sterke gezinnen niet vanzelf ontstaan. In het politieke debat klinkt regelmatig de oproep dat Nederlanders weer meer kinderen moeten krijgen. Maar wie gezinnen wil versterken, zal ook moeten kijken naar de samenleving waarin mensen relaties aangaan, kinderen krijgen en opvoeden.
In haar bijdrage aan het WB-NSC jaarsymposium op 5 september 2026 neemt zij ons mee in de maatschappelijke en relationele voorwaarden voor goede en veilige gezinnen. Wat hebben mensen nodig om duurzame relaties aan te gaan? Hoe creëren we ruimte voor liefde, verbondenheid en ouderschap? En wat vraagt dat van de samenleving als geheel?
Want het is nogal gemakkelijk om mensen op te roepen meer kinderen te krijgen. De veel moeilijkere vraag is: hebben we eigenlijk wel een samenleving gebouwd waarin mensen nog in staat zijn om samen een leven op te bouwen en kinderen groot te brengen?
De vraag naar een sociaal conservatief concept door Hildebrand Bijleveld
De ontwikkeling van een Sociaal Conservatief Concept door het Wetenschappelijk Bureau staat nog aan het begin. Ruim een jaar zijn de piketpalen gezet om tot een gedeelde ideologische, filosofische en pragmatische politiek te komen. Daar zit een duidelijke lijn in ten aanzien van sociale economie, gezin, traditie, niet-westerse migratie en andere politieke domeinen. Maar omdat er geen definitie is van sociaal conservatisme is het goed dit historisch en getoetst aan de politieke actualiteit te duiden, dit ook als context voor het gehele jaarsymposium. Hiervoor geven we op 5 september het woord aan onze voorzitter Hildebrand Bijleveld en publiceren we de meest actuele versie van het schrijf- en denkwerk tot nu toe.
Interviewgesprek – Eddy van Hijum over de toekomst van ons socialezekerheidsstelsel
Kabinet Jetten I staart zich blind op een monsterbezuiniging op de sociale zekerheid, zoals de WIA, om te kunnen investeren in defensie. Oppositiepartijen en de vakbeweging stellen zich fel op en hebben nieuwe acties en stakingen aangekondigd. De vraag is echter; ‘Kloppen alle crisisverhalen en waarschuwingen over hoe de sociale zekerheid de overheidsfinanciën in het ravijn stort wel?’. Voormalig vicepremier en minister van sociale zaken en werkgelegenheid Eddy van Hijum gaat in gesprek met de WB-NSC directeur over zijn nieuwste publicatie over de sociale zekerheid en de WIA.
Panel – ‘De toekomst van onze pensioenen’
Nederland heeft zich vaak op de borst geklopt met ‘het beste pensioenstelsel ter wereld’. Uit diverse onderzoeken van het Wetenschappelijk Bureau NSC en de voortdurende discussie over de Wet toekomst pensioenen wordt duidelijk dat het werk aan onze pensioenstelsel nooit is afgelopen. Pensioenexpert, oud-Kamerlid en ‘Actuaris van het jaar 2024’ Agnes Joseph en pensioenadviseur van Actuarieel Adviesbureau Confident B.V. Henk Bets gaan in gesprek over hoe we onze pensioenen koopkrachtig kunnen houden, nu en in de toekomst.
Jan van der Meer & Roos van de Watering: uit de eerste hand over Oekraïne
Wat betekent het om daadwerkelijk “I stand with Ukraine” te zeggen? Jan van der Meer en Roos van de Watering gingen namens Jong Sociaal Contract en European Democrat Students naar Oekraïne om daar met eigen ogen te zien wat de oorlog betekent. Tijdens hun verblijf in Ivano-Frankivsk en Lviv spraken zij met Oekraïners, bezochten zij een ziekenhuis waar gewonde militairen worden behandeld en kregen zij training van leden van het Oekraïense leger. Zij zagen de verwoestingen van Russische aanvallen en hoorden de persoonlijke verhalen van mensen die geliefden en hun huizen hebben verloren. Tegelijkertijd werden zij diep geraakt door de veerkracht en levenslust van de Oekraïense bevolking, die ondanks jaren van oorlog blijft bouwen aan de toekomst en het dagelijks leven viert. Tijdens het jaarsymposium delen Jan en Roos hun persoonlijke ervaringen en vertellen zij wat zij tijdens hun missie hebben gezien, gehoord en geleerd.
Panel – Het is een kwestie van geduld, panelgesprek met Henk Bloemhoff & Roeland van Hout
Het Nedersaksisch en Limburgs werden beiden in 1996, respectievelijk 1997, door de Nederlandse overheid erkend als streektaal. Deze erkenning vond plaats onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden; een verdrag van de Raad van Europa. Destijds vond deze erkenning plaats onder Deel II van het Handvest wat gepaard ging met een aantal rechten die de positie van deze talen sterker in de maatschappij verankerde. De volgende stap naar officiële erkenning werd echter niet genomen. De vraag is waarom en wat we daaraan kunnen doen? WB-NSC onderzoeker Jeroen Zandberg gaat daarover in gesprek met experts die zich al jaren inzetten voor de erkenning van deze streektalen en -culturen.
Presentatie – Van Beethoven tot nu door Walter Heijder
In een tijd van politieke omwentelingen componeerde Ludwig van Beethoven geen muziek om te behagen, maar om te bevrijden. Zijn werk weerspiegelt de strijd tegen onderdrukking en het geloof in een hoopvolle, vrije toekomst. Walter Heijder, auteur van het boek ‘Was Beethoven een asperger?’, neemt u mee naar de tijd van Beethoven en vertelt over de ideeën die toen werden ontwikkeld, ideeën die tot op de dag van vandaag een diepe invloed hebben.