Op de foto: Renske Bult (beleidsmedewerker taal en cultuur van de gemeente Ooststellingwerf) ontvangt het rapport van onderzoeker Jeroen Zandberg (onderzoeker WB-NSC).
Op woensdag 15 april 2026 in Oldeberkoop, Friesland, presenteerde onderzoeker Jeroen Zandberg het rapport van zijn onderzoek naar de positie van het Stellingwerfs in de gemeenten Ooststellingwerf en Weststellingwerf in de provincie Fryslân. Deze variant van het Nedersaksisch staat onder grote druk als gevolg van een wettelijke situatie die in de praktijk discriminerend en onrechtvaardig is.
Waar het Fries een hoge erkenning als minderheidstaal heeft (Wet Gebruik Friese Taal (WGFT) en Deel 3 van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden), moet het Stellingwerfs het doen met een lagere erkenning (Deel 2 van het Europees Handvest); ondanks het feit dat in de Stellingwerven de eerste taal het Stellingwerfs is. Een uitgebreide verhandeling is te lezen in het rapport dat u kunt downloaden via de knop aan de linkerzijde.
Het rapport doet een aantal aanbevelingen waarvan enkelen zijn:
- Streef naar een gedifferentieerde erkenning van het Nedersaksisch waarbij de taal in de Stellingwerven erkend wordt onder Deel 3 van het Europees Handvest en in andere gebieden onder Deel 2. Dit scenario is ook gevolgd met het Papiaments, waar het op Bonaire onder Deel 3 van het Europees Handvest valt, terwijl het in andere gebieden erkend is onder Deel 2. Op deze wijze wordt de discriminerende situatie aangepakt, waarbij het Fries onder Deel 3 wordt erkend en het Stellingwerfs slechts onder Deel 2.
- Implementeer AI vertaling naar het Stellingwerfs dat blijkens een gestandaardiseerde test (met het AI-model Gemini 3 Pro) inmiddels goed bruikbaar is voor vertalingen naar het Stellingwerfs.
De PDF van de PowerPoint-presentatie kunt u hier bekijken.
De gemeenten Ooststellingwerf en Weststellingwerf in de provincie Fryslân
Jeroen Zandberg met het rapport Het Stellingwerfs – tussen Fries en Nederlands, en Henk Bloemhoff met het rapport Nedersaksisch en Limburgs onder Deel III van het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden.
