Op vrijdag 22 mei 2026 hield WB-NSC-onderzoeker Jeroen Zandberg een presentatie in het Benelux secretariaat te Brussel over de lopende projecten van het Wetenschappelijk Bureau NSC naar kunstmatige intelligentie, regionale talen en openbaar bestuur.
In zijn presentatie belichtte hij de recente onderzoeksprojecten naar het gebruik van de officieel erkende nationale minderheidstalen, het Fries, Limburgs en Stellingwerfs (Nedersaksisch), in het lokale en regionale openbaar bestuur. Uit deze onderzoeken komt naar voren dat de praktijk van meertaligheid een samenspel is van specifieke juridische status, de technologische ontwikkeling van de taal, de organisatie van de overheid en de prioriteiten van beleidsmakers.
De mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) spelen ook een steeds grotere rol bij de implementatie van meertalig openbaar bestuur. In zijn presentatie bij de conferentie zoomde hij in op de mogelijkheden die samenwerking in Benelux-verband zou kunnen bieden voor Nederland en voor de regionale minderheidstalen. Een focus lag daarbij op de rol die kunstmatige intelligentie zou kunnen spelen.
De landen die de Benelux vormen, België, Nederland en Luxemburg, delen talen, instituties en cultuur. Ze delen ook uitdagingen. Het zijn namelijk alle drie relatief kleine internationale spelers. Samenwerking in Benelux-verband zou enkele uitdagingen kunnen oplossen. Zo kan het bundelen van taaldata uit de publieke sector de AI-prestaties voor zowel nationale als regionale talen aanzienlijk verbeteren. Daarnaast kan de ontwikkeling van gedeelde standaarden voor terminologie en vertaalkwaliteit (drie-)dubbel werk verminderen en de betrouwbaarheid van meertalige dienstverlening verhogen. Vervolgens zouden gezamenlijke investeringen in op publieke waarde gerichte taalmodellen, voortbouwend op initiatieven zoals GPT-NL (het Nederlandse LLM voor overheidsdiensten), de digitale soevereiniteit kunnen versterken en tegelijkertijd schaalvoordelen geven.
De presentatie maakte deel uit van een workshop georganiseerd door het Leuven Centre for Global Governance Studies. Zij zijn dit jaar een onderzoeksprogramma gestart met de titel Benelux RISE, waarin een groot aantal universiteiten en onderzoeksinstellingen, waaronder het WB-NSC, samenwerken aan maatschappelijke uitdagingen, waarbij de Benelux als internationale organisatie een meerwaarde zou kunnen zijn bij het vinden van oplossingen.
De presentatie zal in een verder uitgewerkte essayvorm deel worden van een binnenkort uit te geven publicatie.
